انتخاب صفحه

تقسیم بندی سیم ها:

سیم مفتولی یا سیم تک لا:سیم مفتولی یا تک لا ( آهن ارا )
این نوع سیم که به سیم خشک نیز معروف است دارای یک رشته هادی می باشد و  به دلیل این که قابلیت فرم دهی دارد عموما در تابلو برق ها استفاده می شود.

 

سیم افشان: سیم افشان و قیمت آن ( اهن ارا )
سیم های افشان به دلیل این که از تعداد زیادی سیم مسی نازک به هم تابیده تشکیل شده اند نرم بوده و دارای قابلیت انعطاف بالا می باشند به همین دلیل از آن ها در سیم کشی ساختمان استفاده می شود.

 

سیم نیمه افشان:سیم نیمه افشان ( اهن ارا )
این سیم های چیزی بین سیم های مفتولی و افشان می باشند یعنی تعداد رشته های این نوع سیم به مراتب از سیم های افشان کم تر بود و در نتیجه انعطاف آن نیز از سیم های افشان کمتر می باشد. زمینه های کاربرد روی آن مشابه سیم های مفتولی است.

 

شکل کابلها:انواع کابل ، سفارش و قیمت ( آهن ارا)

کابل ها از نظر شکل هادی(شکل سطح مقطع) به دو دسته تقسیم می شوند که هر دسته با حروف خاصی نمایش داده می شوند.که هادی های گرد را با حرف (r) و هادی های مثلثی (سکتور) را با حرف (S) نمایش می دهند.

کابل:
در صورتی که چند سیم در کنار یکدیگر به کمک یک غلاف و یا لایه عایقی دوم قرار گیرند تشکیل یک کابل را می دهند.

 تقسم بندی کابل ها از نظر تعداد رشته:
کابل ها از نظر تعداد رشته در نوع تک رشته(مفتولی ) و افشان یا چند رشته وجود دارند.

  تقسم بندی کابل ها از نظر کاربرد :
کابل ها از نظر کاربرد به دو دسته ی کابل های مسلح که برای تحمل ضربه ها، فشار ، نفوذ رطوبت و سایر عوامل دارای محافظ اند و دیگر کابل های غیر مسلح که فاقد محافظ اند تقسیم میکنند.

عایق کابل :
متناسب با نوع مصرف عایق کابل از مواد مختلف ساخته می شود.این مواد عبارتند از:کاغذ های آغشته به روغن های مخصوص – مواد لاستیکی – PVC

عایق کابل ( اهن ارا )

رنگ بندی سیم های کابل:

در کابل ها به دلیل اینکه چندین سیم در کنار یکدیگر قرار می گیرند این امکان وجود دارد که سیم ها با یکدیگر اشتباه گرفته شود به همین دلیل عایق  سیم ها را در رنگ های متفاوت تولید می کنند .که این رنگ بندی نیز خود از استانداردی  که در این زمینه وجود دارد تبعیت می کند .

در یک شبکه برق زمانیکه مصرف کننده ها زیاد می شوند، جریان کشیده شده از شبکه زیاد شده و افت ولتاژ شدیدی در سمت مصرف کنندها ایجاد می شود که برای تثبیت ولتاژ مصرف کننده باید جریان مصرفی را کم کرد . شرکت برق با اضافه کردن خازنها و تزریق جریان به شبکه این افت ولتاژ را کمتر می کنند لذا می بینیم که محاسبه افت ولتاژ در شبکه از اهمیت زیادی برخوردار است. هر کابلی با سطح مقطع مشخص قادر به انتقال جریان معینی است که اگر جریان از آن حد تجاوز کند سبب تلفات انرژی الکتریکی، کوتاهی عمر کابل و یا سوختن آن می شود.
لذا در طراحی شبکه سه اصل زیر را باید در نظر گرفت:
الف) جریان برق از حد مجاز کابل بیشتر نشود.
ب) افت ولتاژ نباید بیشتر از حد مجاز باشد.
ج) محاسبات اقتصادی در مورد سطح مقطع انتخابی از نظر افت توان انجام شود.

محاسبه سطح مقطع کابل با توجه به جریان مجاز کابل و درصد افت ولتاژ:

 هر کابلی با سطح مقطع معینی قادر به انتقال جریانی مشخص میباشد که اگر جریان از آن حد تجاوز کند سبب تلفات انرژی الکتریکی،افزایش افت ولتاژ، کوتاهی عمر کابل و یا حتی باعث سوختن کابل میشود .

موارد تعیین کننده مقطع کابل:

  • جریان عبوری از کابل (از حد مجاز کابل بیشتر نشود)

  • افت ولتاژ نباید بیشتر از حد مجاز باشد (چون باعث کاهش ولتاژ انتهای خط شده و در نهایت آسیب رسیدن به کابل میشود)

انتخاب کابل مناسب با توجه به جریان مجاز کابل

جریان مجاز کابل های برق و کابل های مخصوص روشنایی و سیم کشی در استانداردهای کابل وجود دارد. لازم به یادآوری است که اگر از کابل های برق (خواهیم بطور دایم بارگیری کنیم بسته به نوع خاک باید خشک شدن آن و بالا رفتن مقاومت حرارتی آن را در نظر گرفته و محاسبات دقیق را انجام دهیم.
توجه : مقادیر صورت استاندارد بوده و برای محاسبه دقیقتر بخصوص برای کابل های با سطح مقطع بالا که از حساسیت بیشتری برخوردارند باید جدول ها را از شرکت سازنده کابلی که میخواهیم استفاده کنیم تهیه کنیم چون مقادیر جدول های شرکت های سازنده مختلف با یکدیگر متفاوتند.

محاسبه سطح مقطع کابل

ابتدا برای تعیین سطح مقطع مناسب کابل باید جریان بار یا همان جریانی که میخواهیم از کابل عبور کند را بدست بیاریم :

P: مقدار توان اکتیو برحسب وات 

V: ولتاژ خط شبکه برحسب ولت 

I: جریان عبوری از کابل برحسب آمپر

Pf: ضریب قدرت بار

در مرحله بعد پیش از پیدا کردن سطح مقطع کابل باید با توجه به شرایطی که کابل در آن قرار می گیرد، ضرایب مربوطه را استاندارد بدست می آوریم و از رابطه زیر جریان مجاز کابل را محاسبه کنیم:

محاسبه سطح مقطع کابل

تعیین افت ولتاژ کابل

حال که سطح مقطع را با توجه به جدول های کابل بدست آوردیم باید مقدار افت ولتاژ آن را محاسبه کنیم تا ببینیم این کابل چه مقدار افت ولتاژ دارد و آیا میزان آن قابل قبول هست یا خیر در صورتی که میزان افت ولتاژ در بارهای صنعتی بیش از ۲ درصد شد باید سایز سطح مقطع کابل را بالاتر در نظر گرفت تا میزان افت ولتاژ کاهش یابد و مجدد میزان افت ولتاژ را محاسبه میکنیم تا به درصد افت ولتاژ مناسب برسیم.

نکته : درصد افت ولتاژ برای بارهای روشنایی نباید از ۳ درصد تجاوز کند و برای بارهای صنعتی نباید از ۲ درصد تجاوز کند. اگر درصد افت ولتاژ در حد مجاز نباشد باید سطح مقطع بالاتری را انتخاب کنیم.

برای تعیین درصد افت ولتاژ می توان روابط زیر را بکار برد:

تعیین افت ولتاژ کابل

R: مقامت هادی در ۷۰ درجه سانتی گراد بر حسب اهم

V: ولتاژ خط بر حسب ولت 

L: طول کابل برحسب متر

X: مقامت القایی (اندوکتانس) بر حسب اهم

محاسبه سرانگشتی سایز کابل برای مسیرهای طولانی:

توجه کنید: سایز سیم محاسبه شده؛ لازم است کمتر از سایزی که از “جدول جریان مجاز” به دست می اید کمتر نباشد.

درمتراژهای کم افت ولتاژ کم است ، بنابراین جریان مجاز حرف اول را میزند.

سایز سیم مسی= (طول کابل) ضزبدر (جریان مصرفی) تقسیم بر (۵۰۰)

سایز سیم آلمنیومی= (طول کابل) ضزبدر (جریان مصرفی) تقسیم بر (۳۰۰)

حداکثر جریان مجاز برای سیم مسی= (۵۰۰) ضربدر (سایز سیم) تقسیم بر (طول کابل)

بررسی اقتصادی محاسبه کابل

برای طراحی اقتصادی شبکه و بهینه سازی نیازمند داده های آماری و مقادیر واقعی نظیر قیمت کابل، هزینه نصب و نگهداری، بهای هر کیلو وات ساعت مصرفی، مدت زمان بهره برداری از کابل و غیره هستیم.

عوامل موثر در قیمت کابل :

مقدار متریال مصرفی مس و عایق که نوع عایق نیز مهم است PVC یا XLPE باشد . عایق XLPE گرانتر می باشد .

مقدار مس مصرفی مهمترین عامل تعیین کننده قیمت کابل است که با توجه به نوسانات اخیر قیمت مس هفتگی تغییر میکند .

با توجه به موارد مذکور سایز کابل و مقدار متریال مصرفی عوامل موثر بر قیمت کابل می باشد .

علاوه بر این موارد با توجه به نوع کاربرد کابل متریال نیز قابل تغییر می باشد مثلا اگر کابل بصورت زیرزمینی استفاده شود حتما باید روکش ارمور (ضد خورندگی و جوندگی جانوران) داشته باشد و یا اگردر محیط های شیمیایی استفاده شود باید غلاف سربی داشته باشد

بنابراین با توجه به مشخصات فنی کابل که مشتری ان را تعیین میکند نوع و مقدار متریال مصرفی معین می گردد و قیمت بر این اساس متغیر می باشد .

برای مثال : قیمت یک متر سیم ساده ۲.۵ = ۲۲۵۰ تومان

۳X240+120(کابل با روکش PVC و ارموردار) -۲۹۷۰۰ تومان

البته قیمتهای سازندگان مختلف متفاوت می باشد .